AI versnelt het aanbesteden, maar mensen maken het verschil
Leslie Eggels — Commercieel Manager bij Xedule B.V. over de opkomst van AI in aanbestedingstrajecten, de blijvende waarde van menselijk contact en waarom SaaS+ de toekomst is van software in het onderwijs.
Aanbesteden kost tijd. Veel tijd. Wie ooit een Europese aanbesteding heeft begeleid voor onderwijssoftware weet hoe het voelt: stapels programma's van eisen, eindeloze vergelijkingsmatrices, beoordelingscommissies en bezwaartermijnen. Maanden werk, voor een beslissing die jaren meegaat.
AI belooft daar verandering in te brengen. En terecht, maar niet op de manier die veel mensen verwachten. Want het echte vraagstuk bij aanbesteden van onderwijs software is nooit alleen technisch. Het is fundamenteel menselijk.
Wat AI wél kan: het proces slimmer maken
De mogelijkheden van AI in aanbestedingstrajecten zijn concreet en waardevol. Denk aan het automatisch analyseren van programma's van eisen en het signaleren van tegenstrijdigheden of ontbrekende eisen. AI kan inschrijvingen vergelijken op consistentie, risico's in contractvoorwaarden markeren en grote hoeveelheden documentatie samenvatten tot bruikbare inzichten voor beoordelingscommissies.
Voor inkopers en contractmanagers betekent dit concreet: minder tijd kwijt aan administratieve ruis, meer tijd voor de inhoudelijke afweging. AI neemt het voorwerk over. De drempel om een professionele aanbesteding te organiseren (ook voor kleinere stichtingen) wordt daarmee lager.
Maar hier begint ook de beperking. Want het moment waarop de echte beslissing wordt genomen, is het moment waarop AI er niet bij kan zijn.
Wat AI niet kan: vertrouwen bouwen
Onderwijsinstellingen besteden geen software aan, ze kiezen een partner. Een partij die jaren meekijkt in hun processen, die medewerkers traint, die op het moment suprême beschikbaar is als het conceptrooster niet klopt of de formatiecijfers niet sluiten.
Dat soort vertrouwen bouw je niet op basis van een scoresheet. Je bouwt het op door mensen met elkaar in contact te brengen. Door een roostermaker te laten ervaren hoe de software aanvoelt. Door een formatiebeheerder te laten zien dat haar specifieke werkwijze ook in het nieuwe systeem werkt. Door een bestuurder te laten zien dat hij straks écht bovenschools inzicht heeft en niet alleen een belofte op papier.
Dat is precies waar de verificatiefase zo waardevol is. Niet de technische demo voor de projectleider, maar de sessie waarbij de eindgebruikers (roostermakers, formatiebeheerders, HR-adviseurs) zelf aan de knoppen zitten. Waar vragen gesteld worden die in geen enkel programma van eisen staan. Waar mensen software leren kennen én elkaar.
Die menselijke ontmoeting levert iets op wat geen AI-analyse kan genereren: begrip. Begrip van de software, begrip van de leverancier en misschien wel het belangrijkste: begrip van de eigen organisatie en wat die echt nodig heeft.
SaaS+ als antwoord: technologie én menselijke expertise
Dit is precies de filosofie achter wat Xedule SaaS+ noemt. Zoals op xedule.nl staat: "Bij Xedule ontmoeten vooruitstrevende technologie en menselijke expertise elkaar." Dat is geen marketingzin, het beschrijft een fundamentele keuze over hoe software in het onderwijs moet werken.
SaaS+ gaat verder dan een applicatie die beschikbaar is in de cloud. Het is de combinatie van krachtige software met professionals die coachen, adviseren en tijdelijk inspringen waar de organisatie dat nodig heeft. Een Customer Success Manager die elk kwartaal meedenkt. Consultants die bij strategische veranderingen begeleiden Xedule Professionals die tijdelijk de werkdruk overnemen als een roostermaker uitvalt.
Voor inkopers en contractmanagers is dit een cruciaal gegeven bij het beoordelen van inschrijvingen: de laagste prijs is zelden de laagste total cost of ownership. De echte vraag is: welke leverancier zorgt ervoor dat onze mensen dit systeem ook daadwerkelijk omarmen en er over drie jaar nog steeds blij mee zijn?
De praktijk: Carmelcollege en de waarde van het menselijke moment
Stichting Carmelcollege doorliep onlangs een Europese aanbesteding voor een geïntegreerde rooster- en formatieplanningsapplicatie. 13 instellingen, 45 locaties, circa 100 medewerkers die uiteindelijk met het nieuwe systeem moeten werken.
Verandering was ook hier een gevoelig onderwerp. Jarenlange gewoontes, vertrouwde systemen en een duidelijke weerstand bij eindgebruikers om opnieuw te moeten leren. Dat is volkomen begrijpelijk en tegelijk onvermijdelijk, want de wereld van rooster- en formatiesoftware beweegt razendsnel. Wie niet periodiek evalueert, loopt het risico achter te blijven.
Wat hielp, was juist het menselijke contact in het proces. De demonstratiefase, waarbij eindgebruikers de software zelf konden ervaren, was niet alleen een technische check: het was het moment waarop mensen hun zorgen konden uitspreken, hun werkwijze konden toetsen en gevoel konden krijgen bij de mensen achter de software. Dat begrip bleek de basis voor succesvolle implementatie. Inmiddels is overduidelijk dat de verandering bij Carmel ook echte verbetering is geweest.
De conclusie: laat AI het proces dragen, laat mensen het beslissen
AI heeft een waardevolle rol in het aanbestedingsproces en die rol zal alleen maar groter worden. Sneller, slimmer, minder administratieve last. Maar de essentie van een goede aanbesteding van onderwijssoftware blijft wat het altijd is geweest: de juiste mensen bij elkaar brengen, op het juiste moment, om de juiste vragen te stellen.
Als inkoper of contractmanager is jouw toegevoegde waarde niet het invullen van spreadsheets dat doet AI straks beter dan wie dan ook. Jouw toegevoegde waarde zit in het organiseren van die menselijke momenten. De verificatiesessie. De demo met eindgebruikers. Het gesprek met de leverancier over wat er echt gebeurt als het mis gaat.
Software is pas geslaagd als de mensen die er dagelijks mee werken er ook in geloven. Dat is niet iets dat je aanbesteedt. Dat is iets wat je bouwt met technologie als fundament en mensen als bouwers.
Dat menselijke moment organiseren we ook zelf. Op 4 november vindt ons event Aanbesteden, hoe dan?! plaats: een middag waarin inkopers, contractmanagers en schoolleiders het hele aanbestedingstraject doorlopen met onze experts en met elkaar. Precies het soort gesprek dat geen AI-analyse voor je voert.
Auteur: Leslie Eggels
Commercieel Manager bij Xedule B.V.
Met ruim 18 jaar ervaring op het snijvlak van onderwijs en software begeleidt Leslie onderwijsorganisaties bij vraagstukken rondom rooster- en formatieplanningssoftware. Buiten haar werk is zij een fervent voetbalmoeder van twee kinderen.
Lees ook:
Aanbesteden, hoe dan? Geen pleisters, maar een stevig fundament
Technologie is het fundament, mensen zijn de bouwers. Maar hoe ziet dat er in de praktijk uit als een onderwijsinstelling de daad bij het woord voegt? Lees hoe Zone.college de rust in de onderwijslogistiek terugbracht door resoluut te kiezen voor een integrale toekomst.
Dus... aanbesteden, hoe dan?
Een aanbesteding wint pas waarde als de software op de werkvloer wordt omarmd. Sta jij voor de uitdaging om meerdere locaties of teams mee te krijgen in een nieuwe onderwijslogistieke koers? Laat ons je helpen om het menselijke moment centraal te stellen in je inkooptraject.
Jouw succes, onze missie.
Welke onderwijsambitie wil jij realiseren? Vertel het ons en zet samen de eerste stap. Met onze expertise geef jij jouw onderwijslogistiek een vliegende start.